HORDHAC: Juquraafiga oo Puntland u beddelaya meel istaraatiiji ah.
Geeska Africa, waxaa ka socda isbedello siyaasadeed iyo ami, kuwaas oo muujinaya in xeeebaha Somalia, gaar ahaan kuwa Puntland ay yeelanayaan muhiimad ka wayn ganacsiga maxalliga ah.
Ethiopia, waxa ay wajahaysaa dagaal ka dhan ah Eritrea, kaas oo xiisadiisu sii kordhayso. Sidoo kale waxa ay raacdo ugu jirtaa helidda marin-badeed ay ku xoojiso dhaqaalaheeda iyo ganacsigeeda.
Egypt, waxa ay waddo kasta u maraysaa si ay u ilaaliso danaha iyo amniga biyaha Webiga Niil (NILE RIVER) iyo Red Sea. Halka United States, UAE iyo Israa’iil ay siyaabo kala duwan u danaynayaan amniga dekedaha iyo marinnada badda.
Dhanka kale, dagaalka Yemen, dhaqdhaqaaqa Houthis, iyo halista kooxaha hubaysan ee Somalia waxa ay abuureen xaalad ay isku xirmaan amniga badda, la-dagaalanka argagaxisada iyo tartanka awoodda gobolka.
Magaalada Boosaaso, waxa ay arintaasi ku yeelanaysaa meelo gaar ah oo ay kamid yihiin: inay u dhowdahay Gulf of Aden, taas oo muhiim u ah ganacsiga Puntland iyo hawlgallada amni ee ka socda Waqooyibari Soomaaliya. Sidoo kale warbixinno la daabacay 2026 ayaa mar kale soo saaray, majaal ku saabsan joogitaanka ciidamada shisheeye ee Bosaso iyo wadahadallo ku saabsan saldhig cusub oo Maraykan ah.
Su’aasha muhiimka ahi ma ahan oo kaliya, sababta quwadaha shisheeye u danaynayaan Boosaaso? Waxaa ka door leh: Puntland sidee ayaa ay muhiimaddeeda Juqraafiyeed ugu beddeli kartaa amni waara, dhaqaale kobca iyo faa’iido muuqata oo ay helaan shacabka, iyadoo aanay noqon goob ay ku loollamaan quwadaha dibedda?
Ethiopia, waa dal aan lahayn xeeb u gaar ah tan iyo markii Eritrea ay madax-bannaanida qaadatay 1993. Dhaqaalaha Ethiopia, dadkeeda badan iyo baahida ay u qabto badeecooyinka dibadda laga keeno waxaa ay marin-badeedka ka dhigayaan arrin istaraatiiji ah. Dekedda Djibouti ayaa muddo dheer ahayd marinka ugu weyn ee ganacsiga Ethiopia. Hase yeeshee, dowladda Ethiopia waxaa ay raadineysaa marinno kale oo ay ku yarayn karto ku-tiirsanaanta hal deked, isla markaana ay ku ballaadhin karto awooddeeda ganacsi.
Ra’iisul Wasaaraha Ethiopia, Abiy Ahmed, ayaa marar badan ku celiyey muhiimadda ay dalkiisa u leedahay helitaanka marin-badeed. Warbixin ay Associated Press daabacday 6 October 2026 ayaa sheegtay in Ethiopia ay dib u xaqiijisay rabitaankeeda marin-badeed, iyadoo dalalka xeebaha leh ay ku adkaysteen xuquuqdooda madaxbannaanida iyo maamulka marinnada badda.
Arrintani waxaa ay leedahay laba dhinac oo ay tahay in la kala saaro:
A. Baahida dhaqaale ee Ethiopia. Ethiopia, waa dal aan bad lahay, wuxuuna xaq u leeyahay inuu raadiyo heshiisyo ganacsi iyo marinno uu badeecadaha ku soo dejiyo, kana dhoofiyo.
B. Madax-bannaanida dalalka xeebaha leh. Heshiis ganacsi oo lagu isticmaalo deked ama marin-badeed kama dhigna in dal kale uu si toos ah u helayo lahaanshaha dhulka ama awood uu ku maamulo dekedda. Heshiis kasta wuxuu ku yimaadaa oggolaansho sharci ah, wadahadal iyo ixtiraamka madaxbannaanida dhinacyada ay khusayso.
Maxaa ay tani uga dhigantahay Puntland?
Boosaaso, waxaa ay leedahay awood ay ku noqoto marin ganacsi oo muhiim u ah isku xidhka Puntland, gudaha Somalia iyo suuqyada gobolka. Haddii ay jiraan heshiisyo ganacsi oo sharci ah, waxaa laga abuuri karaa fursado ku saabsan gaadiidka, kaydinta badeecadaha, adeegyada dekedda iyo shaqooyinka maxalliga ah. Laakiin fursaddaas waxaa la socda su’aalo siyaasadeed oo muhiim ah: heshiiska yaa oggolaanaya? Dakhliga yaa helaya? Yaa maamulaya ammaanka? Sidee loo ilaalinayaa danaha shacabka iyo waajibaadka sharci ee Soomaaliya?
Falanqaynta istaraatiijiga ahi waxaa ay tilmaamaysaa in Puntland ay ka faa’iidaysan karto baahida Ethiopia ee marinno ganacsi, laakiin aanay u baahnayn inay marin ganacsi u beddesho muran siyaasadeed ama tartan ciidan. Faa’iidada waarta waxaa ay ka timaaddaa heshiisyo hufan iyo dhaqaale ay bulshada deegaanku qayb ka tahay.
Khilaafka Egypt iyo Ethiopia kuma koobna marin-badeedka oo kaliya, waxaa muddo dheer ka dhexeeyey muran ku saabsan biyaha Webiga Niilka iyo Grand Ethiopian Renaissance Dam (GERD), oo Ethiopia ka dhistay Blue Nile. Ethiopia, waxa ay biyo-xidheenka u aragtaa mashruuc muhiim u ah korontada, horumarka dhaqaalaha iyo madax-bannaanida isticmaalka khayraadkeeda. Halka Egypt, oo si weyn ugu tiirsan biyaha Nile, ay ka walaacsan tahay saamaynta biyo-xidheenku ku yeelan karo helitaanka biyaha, gaar ahaan xilliyada abaarta iyo marka la maamulayo socodka biyaha.
Khilaafkani wuxuu ku saabsan yahay amniga biyaha, horumarinta dhaqaalaha iyo awoodda gorgortanka ee gobolka, waxaa intaas dheer in Egypt, ay danaynayso amniga Badda Cas, halka Ethiopia, ay rabto marin-badeed ay ku ballaariso ganacsigeeda. Marka danahaas la isku geeyo, waxaa muuqanaysa in Webiga Niil, marin-badeedka iyo amniga Geeska Africa ay yihiin arrimo isku xidhan, inkastoo aanay khasab ahayn in ay noqdaan hal qorshe oo ay dhinacyadu wadaagaan.
Puntland ma ku khasban tahay in ay dhinac doorato?
Si kooban, jawaabtu waa may. Falanqaynta danaha Puntland waxaa ay tilmaamaysaa in mudnaanta koowaad ay tahay ilaalinta amniga, ganacsiga iyo xiriirrada diblomaasiyadeed ee ay u baahan tahay. Puntland, waxa ay dalalka gobolka la yeelan kartaa xidhidh ku salaysan ganacsi iyo iskaashi amni; iyadoo ka fogaanaysa in ay noqoto qayb ka mid ah khilaaf aanay iyadu bilaabin. Waa in la kala saaraa xiriir ganacsi iyo ku-biirid loollan istaraatiiji ah. Puntland waxay ka faa’iidaysan kartaa labada dhinacba marka ay jiraan fursado sharci ah, laakiin waa inay ka taxaddartaa heshiis kasta oo abuuri kara khilaaf siyaasadeed ama khatar amni.
3. Eritrea iyo Ethiopia: sababta xiisaddu u khusayso Bosaso
Xidhiidhka Eritrea iyo Ethiopia, wuxuu galay marxalad xasaasi ah. Labada dal waxa ay hore u galeen dagaal, heshiis nabadeed ayaana dhex maray 2018. Hase yeeshee, xiisado cusub ayaa la xiriira xaaladda Tigray, xuduudaha iyo rabitaanka Ethiopia ee helitaanka marin-badeed.
Reuters ayaa 9 October 2026 werisay in Ethiopia ay Eritrea ku eedaysay duullaan ballaaran, iyadoo Eritrea ay diidday aragtida Ethiopia ee ku saabsan cidda mas’uulka ka ah xiisadda.
Eedaymaha labada dhinac waa in loo qaataa sheegashooyin ay kala jeediyeen dowladaha, ee aan si toos ah loogu soo bandhigin xaqiiqooyin dhammaantood si madax-bannaan loo xaqiijiyey. Si kastaba ha ahaatee, heerka xiisadda la soo sheegay wuxuu muujinayaa in khilaafku leeyahay awood uu ku saameeyo xasilloonida gobolka.
Haddii xidhiidhka labada dal sii xumaado, waxaa kordhi kara tartanka ku saabsan dekedaha, marinnada badda, isbahaysiyada amniga iyo xiriirrada diblomaasiyadeed. Sidaas darteee, Puntland waxaa ay u baahan tahay in ay fahanto in juqraafiyaddeeda ay qiimo u leedahay dalal ka fog xeebteeda. Laakiin qiimahaasi wuxuu noqon karaa fursad dhaqaale ama culays amni, iyadoo ku xidhan sida loo maamulo xiriirrada iyo heshiisyada.
Mid ka mid ah dhacdooyinka ugu muhiimsan ee la xidhiidha Puntland waa booqashada AFRICOM ee Boosaaso.
AFRICOM waa taliska ciidamada Maraykanka ee hawlgallada iyo iskaashiga millateri ee qaaradda Africa. Sida lagu sheegay war-saxaafadeed rasmi ah oo la daabacay 1 December 2025, taliyaha AFRICOM General Dagvin Anderson, wuxuu booqday Puntland 27 November 2025, wuxuuna la kulmay Madaxweyne-ku-xigeenka Puntland Ilyaas Cismaan Lugatoor iyo taliyaha ciidamada Puntland General Aadan Cabdi Xaashi. Wadahadalladu waxaa ay diiradda saareen iskaashiga amniga iyo la-dagaallanka ISIS ee buuraha Golis.
Booqashadu, waa dhacdo rasmi ah oo la xaqiijiyey, laakiin muhiimadda siyaasadeed ee booqashadu waxa ay u baahan tahay in laga sooco sheegashooyinka ku saabsan saldhig cusub.
Warbixintaasi waxaa ay sheegaysaa in qorshaha saldhigga laga wada hadlay. Si kastaba ha ahaatee, wadahadal ku saabsan saldhig cusub ma aha caddayn ku filan oo muujinaysa in heshiiskii ugu danbeeyey la saxiixay, dhismahana la bilaabay ama xarun cusub si rasmi ah loo furay.
Kooxdu, waxa ay ka hawlgashaa qaybo ka mid ah buuraha Golis iyo Calmiskaad. AFRICOM, waxa ay si rasmi ah u sheegtay in la-dagaallanka ISIS uu ka mid ahaa qodobbadii lagaga hadlay booqashadii Puntland.
Boosaaso, waxa ay ku taallaa meel u dhow marinnada ay isticmaalaan maraakiibta ganacsiga ee isku xurta Africa, Arabian Peninsula iyo suuqyada caalamka.
• Awoodda hawlgallada
Xarun ciidan ama xarun taageero waxaa ay siin kartaa dal awood uu ku fududeeyo xog-is-weydaarsiga, saadka, tababarrada iyo hawlgallada. Hase yeeshee, hawlaha gaarka ah ee xarunta loo soo jeediyo lama qaadan karo ilaa xaqiiqada si rasmi ah loo caddeeyo.
Saldhig cusub muxuu Puntland u tari karaa?
Haddii heshiis rasmi ah oo saldhig lagu sameeyo uu hirgalo, faa’iidooyinka suuragalka ahi waxaa ka mid noqon kara tababar, qalab, iskaashi amni, shaqooyin iyo taageero hawlgallada ka dhanka ah kooxaha hubaysan. Laakiin waxaa jira khataro u baahan in si dhab ah loo qiimeeyo.
Xarun ciidan oo shisheeye, waxa ay soo jiidan kartaa hanjabaado. Waxa ay abuuri kartaa muran siyaasadeed, waxa ayna Puntland gelin kartaa cadaadis ka yimaadda dhinacyo iska soo horjeeda.
Sidaas darteed, heshiis kasta waa in uu si cad u qeexaa ujeeddada xarunta, hawlaha loo oggolyahay, muddada heshiiska, habka isla-xisaabtanka, ilaalinta rayidka iyo mas’uuliyadda haddii waxyeello dhacdo. Waa in sidoo kale la caddeeyo xidhiidhka uu heshiiskaasi la leeyahay Dowladda Federaalka ah ee Soomaaliya iyo waajibaadka sharci ee dalka.
FALANQAYNTA UGU MUHIIMSAN:
Puntland waa in aanay ku qiimayn heshiis ciidan, tirada hubka ama ciidamada imanaya. Balse ay ku qiimayso in heshiisku yaraynayo khatarta, xoojinayo hay’adaha maxalliga ah, ilaalinayo shacabka, isla markaana keenayo faa’iido dhaqaale oo la cabbiri karo.
UAE, waxa ay muddo dheer xiriir la lahayd Puntland, gaar ahaan dhinacyada dekedaha, ganacsiga iyo tababarka ciidamada. Xiriirkaasu wuxuu qayb ka yahay danaha ballaaran ee UAE kaas oo ku wajahan marinnada badda iyo dekedaha ku yaalla Gacanka Cadmeed iyo Badda Cas.
Warbixin ay Reuters daabacday January, 2026 ayaa sheegtay in Puntland, Soomaalilaan iyo Jubbalaan ay ka hir yimaadeen go’aanka Dowladda Federaalka Soomaaliya ee lagu jaray xiriirka UAE. Arrintani waxa ay muujinaysaa in xiriirka UAE aanu ahayn mid dhaqaale oo keliya, balse uu sidoo kale saameyn ku leeyahay siyaasadda gudaha Soomaaliya.
Warbixin ay soo saartay Human Rights Watch May 2026, waxa ay sheegtay in ay heshay caddaymo ku saabsan joogitaanka UAE ee garoonka Boosaaso iyo xarunta Puntland Maritime Police Force (PMPF), iyadoo sidoo kale sheegtay joogitaanta Maraykanka ee la xiriira xarunta PMPF. Warbixintu waxa ay ku salaysnayd wareysiyo, xog furan iyo falanqayn muuqaallo iyo sawirro dayax-gacmeed.
Natiijooyinkan waa in loo nisbeeyaa Human Rights Watch. Si kastaba ha ahaatee, waxaa ay muujinayaan sababta Boosaaso ay ugu mudan tahay in si taxaddar leh loo eego marka laga hadlayo xiriirka u dhexeeya dekedaha, xarumaha amniga iyo dhaqdhaqaaqa quwadaha dibadda.
FURSADAHA IYO KHATARAHA:
Iskaashiga UAE wuxuu Puntland u keeni karaa tababar, qalab iyo taageero dhaqaale. Hase yeeshee, haddii heshiisyada amniga iyo dekedaha aanay lahayn hufnaan iyo kormeer, waxaa ka dhalan kara muran ku saabsan dakhliga, awoodda maamul iyo cidda ka faa’iidaysanaysa.
Puntland waxaa ay u baahan tahay in iskaashiga dibadda loo beddelo awood maxalli ah: ciidamo xirfad leh, dekedo si wanaagsan loo maamulo, ganacsi shaqo abuura iyo nidaam sharci oo shaqeeya.
6. Yemen, Houthis iyo khatarta ku wajahan ganacsiga badda
Yemen, waxa ay ku taallaa meel istaraatiiji ah oo u dhow Gacanka Cadmeed iyo marin badeedka Bab el-Mandeb. Marinadani waxaa ay isku xidhaan Badda Cas iyo Badweynta Hindiya, waxaa ayna muhiim u yihiin ganacsiga caalamiga ah. Weerarrada iyo hanjabaadaha Xuutiga ee ka dhanka ah maraakiibta, waxaa ay muujiyeen sida khilaaf ka dhaca Yemen uu u saameyn karo ganacsiga ka baxsan dalkaas. Haddii maraakiibta lagu khasbo inay isticmaalaan waddooyin kale ama ay bixiyaan caymis qaali ah kharashaadka ganacsiga ayaa kordhi kara.
Puntland waxaa ay dareemi kartaa saamaynta arrintan, iyada oo loo marayo qiimaha badeecadaha la soo dejiyo, kharashaadka gaadiidka, amniga kalluumaysatada iyo dhaqdhaqaaqa dekedaha. Sidaa darteed, amniga badda ma aha arrin ay quwadaha waaweyn oo keliya danaynayaan, waa arrin si toos ah u taaban karta nolosha ganacsatada, kalluumaysatada iyo qoysaska ku tiirsan badeecadaha dibedda.
Puntland waxaa ay u baahan tahay iskaashi ku saabsan la socodka badda, ka hortagga tahriibka, hubka, badbaadinta maraakiibta iyo diyaarinta qorshayaal gurmad. Iskaashigaasi waa in uu ku salaysnaadaa sharciga iyo ilaalinta dadka rayidka ah.
7. Houthis, Al-Shabaab iyo ISIS-Somalia: Ma xidhiidh baa ka dhexeeya?
Xiriirka u dhexeeya Xuutiga iyo kooxaha hubaysan ee Soomaaliya waa arrin muhiim u ah fahamka khatarta badda iyo amniga Puntland.
Warbixinnada khubarada Qaramada Midoobay waxaa ay tilmaameen in uu jiro iskaashi xaddidan oo u dhexeeya Xuutiga iyo Al-Shabaab, oo ay ku jiraan warar ku saabsan hub, tababar farsamo iyo xiriirro sahay. Warbixinnada qaarkood waxaa ay xiriirka ku tilmaameen mid ku dhisan dano iyo is-weydaarsi, halkii uu ka ahaan lahaa isbahaysi buuxa oo ku dhisan fikrad mideysan.
Waxaa muhiim ah in aan Al-Shabaab lagu khaldin ISIS-ta Soomaaliya. Waa laba kooxood oo kala duwan, leh hoggaan iyo dano u gaar ah, kuwaas oo labaduba khatar ku ah amniga Soomaaliya. Inkasta oo warbixinnada qaarkood ay xuseen sheegashooyin ku saabsan xiriirro ama isgaarsiin ay Xuutigu la yeesheen kooxo Soomaali ah, xogtaas kaligeed ma caddaynayso isbahaysi hawlgal oo buuxa kaas oo u dhexeeya Xuutiga iyo ISIS-ta Soomaaliya.
Kala duwanaanshahani waxa uu muhiim u yahay Puntland, haddii siyaasadda amniga lagu saleeyo sheegashooyin aan la xaqiijin, waxaa dhici karta in la qaato go’aanno aan si sax ah u bartilmaameedsanayn khatarta. Qiimaynta amniga waa inay kala saartaa kooxaha, shabakadaha hubka, dhaqdhaqaaqa lacagta iyo caddaynta xiriirrada dhabta ah.
8. Israa’iil, Soomaalilaan iyo loollanka Badda Cas
Israa’iil, waxa ay leedahay dano amni oo la xiriira Badda Cas, marinka Bab el-Mandeb iyo hanjabaadaha Xuutiga. Xaaladda Yemen iyo muhiimadda marinada badda ayaa ka dhigaya xeebaha Geeska Africa kuwo istaraatiiji ahaan muhiim ah. Warbixino falanqayn ah ayaa ka hadlay xiriirka Israa’iil iyo Soomaalilaan iyo suurtagalnimada joogitaan amni oo la xiriira gobolka. Hase yeeshee, waa in la kala saaraa xiriir diblomaasiyadeed, qorshe la sheegay iyo saldhig ciidan oo si rasmi ah loo xaqiijiyey.
Haddii xiriirrada Israa’iil iyo Soomaalilaan ay sii ballaadhaan, waxaa ay saameyn ku yeelan karaan sida Xuutiga iyo dhinacyada kale u arkaan tartanka amniga ee Badda Cas. Laakiin arrintaasi ma caddaynayso in dhammaan dhinacyada gobolka ay leeyihiin hal qorshe oo midaysan.
Puntland waa inay ka eegtaa xaaladdan dhinaca amniga xeebaha, tartanka dekedaha iyo saamaynta ay ku yeelan karto ganacsiga. Go’aannada siyaasadeed waa in lagu saleeyaa xaqiiqooyin la xaqiijiyey, halkii laga qaadan lahaa warar aan la hubin oo ku saabsan saldhigyo ama heshiisyo qarsoon.
9. Waxa ugu weyn ee laga fahmayo: Boosaaso waa fursad, laakiin sidoo kale waa mas’uuliyad.
Marka la isku geeyo danaha Ethiopia ee marin-badeedka, khilaafka Egypt iyo Ethiopia, xiisadaha Eritrea, joogitaanka UAE, wadahadallada AFRICOM iyo amniga Yemen, waxaa muuqata in Boosaaso ay ku taallo meel ay ku kulmaan dhowr arrimood oo istaraatiiji ah.
Tani waxa ay Puntland siinaysaa fursad ay ku xoojiso dekeddeeda, ganacsigeeda iyo iskaashiga amniga. Laakiin waxa ay sidoo kale kordhin kartaa cadaadiska diblomaasiyadeed iyo khatarta ah in dhulka Puntland loo arko goob muhiim u ah loollanka quwadaha kale. Sidaas darteed, Puntland waxa ay u baahan tahay in ay ka gudubto habka ay heshiis kasta si gooni ah u eegto, waa in ay u gudubtaa siyaasad isku xirta dekedaha, amniga, ganacsiga, deegaanka iyo danaha bulshada.
Heshiisyada amniga waa in ay lahaadaan ujeeddo cad, xad sharci ah, isla-xisaabtan iyo faa’iido muuqata. Heshiisyada dekedaha waa in ay abuuraan shaqooyin, dakhli iyo horumar kaabayaal. Iskaashiga caalamiga ahna waa inuu xoojiyaa hay’adaha Puntland halkii uu ka abuuri lahaa ku-tiirsanaan joogto ah.
10. Talooyin istaraatiiji ah oo ku wajahan Puntland:
Marka laga eego isbeddellada gobolka, waxaa muhiim ah in Puntland mudnaanta siiso arrimahan:
A. Siyaasad cad oo ku saabsan saldhigyada iyo dekedaha
Waa in la caddeeyo habka sharci ee lagu ansixinayo heshiisyada, awoodaha la oggolyahay, muddada heshiiska iyo cidda kormeeraysa.
B. Ilaalinta shacabka
Hawlgallada amniga waa in ay yeeshaan habraacyo lagu yareeyo waxyeellada rayidka, lagu baadho cabashooyinka, laguna xaqiijiyo in bulshada deegaanka la wargeliyo.
C. Dhaqaale ka faa’idaysiga juqraafiyadda
Boosaaso, waa in ay heshaa horumarinta adeegyada dekedda, bakhaarrada, gaadiidka, waddooyinka iyo ganacsiga si fursadaha istaraatiijiga ahi u noqdaan shaqooyin iyo dakhli maxalli ah.
D. Iskaashi amni oo leh isla-xisaabtan
Tababarka iyo qalabku waa in ay xoojiyaan awoodda hay’adaha Puntland, iyada oo la ilaalinayo waajibaadka sharci ee Soomaaliya iyo wada-shaqaynta hay’adaha ay khusayso.
E. Ilaalinta amniga badda
Puntland waa in ay xoojisaa la socodka xeebaha, badbaadinta kalluumaysatada, ka hortagga tahriibka hubka iyo qorshayaasha gurmadka.
F. Diblomaasiyad ku salaysan dano cad
Xiriirka Ethiopia, Egypt, Eritrea, UAE, United States iyo dhinacyada kale waa in lagu saleeyaa ganacsi, amni iyo xasillooni, iyadoo laga fogaanayo in Puntland lagu khasbo in ay qayb ka noqoto khilaafyada dalalka kale.
G. Daahfurnaan iyo ka-qaybgal bulsho
Ganacsatada, dhallinyarada, kalluumaysatada, odayaasha iyo bulshada rayidka ah waa in ay helaan xog iyo fursad ay kaga qaybqaataan doodaha saameeya dekedaha iyo amniga.
GUNAANAD: Danaha Puntland waa in ay ka sarreeyaan loollanka quwadaha
Ethiopia, waxa ay raadinaysaa marin-badeed; Egypt waxa ay difaacaysaa danaha Webiga Niil iyo amniga Badda Cas, Eritrea iyo Ethiopia waxa ay wajahayaan xiisado dagaal, UAE waxa ay leedahay dano dekadeed iyo amni; Israa’iil waxa ay danaynaysaa marinnada badda; halka Maraykanka iyo AFRICOM ay xoogga saarayaan iskaashiga amniga iyo la-dagaallanka kooxaha hubaysan.
Boosaaso waxaa ay ku taallaa meel ay danahaasi isku soo dhowaanayaan. Booqashada AFRICOM waa la xaqiijiyey, waxaana warbaahinta Puntland ay sheegtay in wadahadallo ku saabsan saldhig cusub la qabtay, laakiin arrinta saldhigga cusub waa in loo soo bandhigaa sida qorshe laga wada hadlay ilaa heshiis rasmi ah oo si cad u xaqiijiya la shaaciyo.
Puntland waxaa ay leedahay fursad ay muhiimaddeeda juquraafiyeed ugu beddesho horumar dhaqaale iyo amni. Hase yeeshee, fursaddaasi waxa ay miro dhalaysaa oo keliya haddii heshiisyada lagu saleeyo sharciga, daahfurnaanta, ilaalinta shacabka iyo faa’iido dhaqaale oo la cabbiri karo.
Guusha Puntland laguma cabbiri karo inta quwadood ee danaynaya Boosaaso, ama inta heshiis ciidan ee la saxiixo. Waxaa lagu cabbiri karaa in dekedaha iyo xeebuhu abuuraan shaqooyin, ganacsi, amni iyo nolol wanaagsan oo ay helaan shacabka Puntland.
Taasi waa farqiga u dhexeeya meel ay quwaduhu ku loollamaan iyo meel ay dadkeedu uga faa’iidaystaan juqraafiyaddooda.
Saadaal cusub oo ay soo saareen hay’adaha caalamiga ah ayaa Gaalkacyo ku tilmaantay mid ka mid ah magaalooyinka halista ugu weyn ugu jira barakaca ka dhasha roobabka, taas oo dib u soo celisay walaaca laga qabo biyo-saarka magaalada, u diyaargarowga fatahaadaha iyo fulinta ballanqaadyadii hore.
