Puntland oo Xoojinaysa Iskaashiga Caalamiga ah iyo Nidaamka Amniga Dekedda Boosaaso

Puntland ayaa qaadaysa tallaabooyin lagu xoojinayo iskaashiga caalamiga ah iyo hay’adaha amniga dekedaha, kadib aqoon-is-weydaarsi lagu qabtay magaalada Boosaaso oo lagu falanqeeyay isku dubbaridka amniga dekedda.

Hay’adda Badaha Adduunka (IMO) ayaa 30-kii Sebtembar sheegtay in aqoon-is-weydaarsiga oo socday afar maalmood, 14-kii ilaa 17-kii Sebtembar, ay ka qaybgaleen hay’adaha amniga iyo maamulka dekedda. Barnaamijka waxaa taageeray mashruuc uu maalgeliyo Midowga Yurub oo lagu horumarinayo amniga badaha Badda Cas.

Waxyaabihii ugu muhiimsanaa ee ka soo baxay waxaa kamid ahaa qorshe-hawleed iyo qabyo-qoraal qeexaya waajibaadka guddi isku dubbarida amniga dekedda, oo loo yaqaan Port Security Advisory Committee. Guddigan ayaa loogu talagalay inuu hagaajiyo xog-wadaagga, kala caddeeyo masuuliyadaha hay’adaha, isla markaana xoojiyo jawaabaha laga bixiyo dhacdooyinka amniga.

Waxaa sidoo kale la falanqeeyay xeerarka caalamiga ah ee ISPS Code iyo heshiiska SOLAS, kuwaas oo dejinaya habraacyada amniga maraakiibta iyo xarumaha dekedaha.

Dekedda Boosaaso waa xarun muhiim u ah ganacsiga Puntland, waxayna ku taallaa Gacanka Cadmeed, oo isku xira Badweynta Hindiya, Baab al-Mandab iyo Badda Cas. Dib u soo xoogaysiga burcad-badeednimada iyo qalalaasaha marinnada badda ayaa sii kordhiyay baahida loo qabo amni dekedeed oo la isku halayn karo.

Ciidamada Puntland ayaa bishii Sebtembar soo furtay maraakiib ay burcad-badeeddu afduubteen. Hawlgalladaasi waxay muujiyeen awoodda ciidamada badda, halka hindisaha IMO uu diiradda saarayo xoojinta nidaamka amniga gudaha dekedda.

Amniga dekeddu wuxuu u baahan yahay wada-shaqayn dhex marta maamulka dekedda, kastamka, ciidamada amniga iyo hay’adaha kale ee kormeera dhaqdhaqaaqa maraakiibta iyo badeecadaha. Hirgelinta guddiga la qorsheeyay waxay hagaajin kartaa isku dubbaridka, balse waxay ku xirnaan doontaa dhaqaale, shaqaale iyo habraacyo joogto ah.

Iskaashiga caalamiga ahi wuxuu Puntland siin karaa tababar iyo aqoon farsamo, balse sugnaanta amniga ee muddada dheer waxay ku xirnaan doontaa awoodda hay’adaha Puntland ay iyagu ku maamulaan oo ku kormeeraan dekedda.

Iyadoo xaaladda amniga Badda Cas iyo Gacanka Cadmeed ay isbeddelayso, muhiimadda Boosaaso waxay ku xirnaan doontaa goobteeda istaraatiijiga ah iyo awoodda hay’adaha masuulka ka ah amnigeeda.

Xigasho: Hay’adda Badaha Adduunka (IMO), 30 Sebtembar 2026. https://www.imo.org/en/MediaCentre/Pages/WhatsNew-2501.aspx